5.Sınıf Maarif Matematik Kesirleri Genişletme ve Sadeleştirme
4. TEMA
KESİRLER
Kesirlerde Genişletme ve Sadeleştirme • Denk Kesirler
HAZIR MIYIZ?
Düşünelim:
Ali ve Ayşe aynı büyüklükte iki pizza sipariş ettiler.
- Ali pizzasını 2 eşit parçaya böldü ve 1 parçasını yedi. (Yarım)
- Ayşe pizzasını 4 eşit parçaya böldü ve 2 parçasını yedi. (İki Çeyrek)
Sizce kim daha fazla pizza yemiştir? Yoksa ikisi de eşit miktarda mı yemiştir?
BİRLİKTE ÖĞRENELİM
Aşağıdaki modelleri inceleyelim. Boyalı alanların büyüklüğü değişiyor mu?
1
2
=
2
4
=
4
8
Gördüğünüz gibi kesirlerin sayıları değişse de temsil ettikleri büyüklük (değer) aynıdır.
Bu tür kesirlere DENK KESİRLER denir.
1. GENİŞLETME (Büyütme)
Bir kesrin payını ve paydasını aynı sayı ile çarparsak kesrin değeri değişmez. Buna genişletme denir.
25
(3 ile genişletelim) ➡
2 x 35 x 3 =
615
2. SADELEŞTİRME (Küçültme)
Bir kesrin payını ve paydasını aynı sayıya bölersek kesrin değeri değişmez. Buna sadeleştirme denir.
1218
(6 ile sadeleştirelim) ➡
12 ÷ 618 ÷ 6 =
23
SIRA SİZDE
Soru 1: Aşağıdaki genişletme işlemlerinde boş bırakılan yerleri doldurunuz.
34
(5 ile genişlet) ➡
17
(2 ile genişlet) ➡
Soru 2: Aşağıdaki sadeleştirme işlemlerinde boş bırakılan yerleri doldurunuz.
1520
(5 ile sadeleştir) ➡
812
(4 ile sadeleştir) ➡
